Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken
Aquafin, het gemeentebestuur en AGSO-Waterbedrijf Knokke-Heist sloegen de handen in elkaar voor uitgebreide riolerings- en wegenwerken in de wijk Het Zoute. De oude riolering, die dateert van de jaren 20 en 30, is dringend aan vernieuwing toe. In een tijdelijke maatschap ontfermen ervaren spelers Aannemingen Vanlerberghe en Persyn zich over deze gigantische opdracht, die ongeveer 5 jaar zal duren en in verschillende fasen wordt uitgevoerd. De kostprijs van de werken is 35 miljoen euro.
Het project in Knokke-Heist is essentieel voor de modernisering van het rioleringsstelsel, de bescherming van het milieu en het duurzame beheer van water. De werkzaamheden zullen doorlopen tot minstens 2029 en vormen een van de grootste Aquafin-projecten in Vlaanderen, met een totale investering van 35 miljoen euro. De riolering in de Zoutelaan is ongeveer 100 jaar oud en ingrijpende werken waren dan ook noodzakelijk. Niets doen was geen optie: de riolering in het Zoute is versleten en blijven uitstellen betekent een toekomst vol rioolbreuken, verzakkingen in het wegdek en milieuschade.
Oorspronkelijk werd de wijk ontwikkeld door Compagnie Het Zoute, die destijds als eerste in België een waterzuiveringsinstallatie aanlegde in de Hazegrasstraat. Dit systeem, met kleine leidingen qua diameter en pompstations aan de Konijnendreef, ’t Zwitsers Pad en het Alfred Verweeplein, verzamelde afvalwater en pompte het naar de waterzuivering. Hemelwater infiltreerde toen grotendeels in de bodem, wat hielp om de grondwatertafel op een natuurlijke manier aan te vullen en de verzilting tegen te gaan. Vanaf de jaren 60 veranderde dit drastisch. Door de snelle verstedelijking werden grachten drooggelegd en werden grote rioleringsbuizen aangelegd die zowel afvalwater als regenwater afvoerden. Dit systeem, dat destijds efficiënt leek, zorgt vandaag voor problemen. Hemelwater, dat eigenlijk nuttig zou zijn voor infiltratie, wordt samen met afvalwater naar de waterzuivering gepompt, wat leidt tot overbelasting en overstort naar de Paulusvaart. Dit heeft negatieve gevolgen voor de waterkwaliteit en het milieu.
De volledige infrastructuur in Het Zoute wordt vernieuwd en er komt een gescheiden rioleringsstelsel. Dit betekent dat afvalwater en hemelwater apart worden afgevoerd, wat de efficiëntie van de waterzuivering verhoogt en overstorten naar de Paulusvaart drastisch vermindert. Daarnaast wordt een nieuw pompstation op het Oosthoekplein gebouwd, dat het verouderde pompstation aan het Jagerspad en de Spaanse Laan zal vervangen. Bovendien wordt de Paulusvaart ecologisch hersteld door slibruiming en de aanleg van buffers, zodat regenwater gecontroleerd kan worden afgegeven aan de waterloop.
“Aannemingen Vanlerberghe en Persyn bundelen de krachten in dit project”, vertelt Lode Provoost van Persyn. “De aard van de werken is ons zeker niet vreemd, maar we worden zeker uitgedaagd. Het is een bijzonder groot rioleringsproject, met persleidingen, de bouw van pompstations en specifieke beschoeiingstechnieken. We spreken hier over leidingen met grote diameters op aanzienlijke dieptes. Vooral de complexiteit maakt het project dus bijzonder.”
De werken in de Zoutelaan vormen een technisch huzarenstukje. De diepe ligging van buizen, de aanwezigheid van beschermde zones en nutsleidingen maken het een complexe operatie. Het bestaande rioleringsstelsel blijft tijdens de werken in dienst, net als de aansluiting op de waterzuivering van Aquafin. Hendrik Vanlerberghe van Aannemingen Vanlerberghe: “De uitdaging ligt onder andere in het waarborgen van de waterafvoer en het intact houden van de bestaande persleiding. Daarvoor zijn er tijdelijke pompinstallaties voorzien. We zitten ook in de nabijheid van het Zwin, wat vooral de bemaling extra gevoelig maakt. Het volledige bemalingsverhaal wordt dan ook continu gemonitord, inclusief grondwaterpeilen en debieten. Aanvankelijk werd voor de bemaling een beroep gedaan op een onderaannemer, maar intussen neemt Aannemingen Vanlerberghe de volledige bemaling van het project op zich, inclusief de dieptebronnen en retourbemaling.”
Tevens werden de voorziene funderingstechnieken in-house uitgevoerd door dochterbedrijf Omni-Tech. Hendrik Vanlerberghe: “De uitvoering van de waterremmende schermen in de smalle Konijnendreef is een huzarenstukje met gewapende CSM wanden tot op 17 m diepte. Door de beperkte werkzone is het voordeel van de samenwerking tussen de interne bedrijven goed naar boven gekomen: het voorsleuven, aanbrengen van de wapening, afvoer van de spoil en instandhouden van de bestaande riolering en huisaansluitingen werd perfect op elkaar afgestemd.”
De riolering ligt op grote dieptes, tot 5 meter. Ook dat is een uitdaging voor de beide ervaren aannemers. Lode Provoost: “Dat maakt van het verwijderen van de oude riolering een hele klus. Bovendien gaat het om onder andere asbesthoudende buizen. De werken moeten dan ook onder strikte veiligheidsmaatregelen worden uitgevoerd.”
De fasering van de werken loopt telkens van september tot juni, zodat het toeristisch seizoen in juli en augustus niet wordt verstoord. Tegen eind juni moet bij iedere fase de verharding, inclusief afwerking, klaar zijn. Lode Provoost: “Die deadlines halen we voorlopig netjes. Iedereen in het team kent zijn vak. Op het vlak van diepgaande riolerings-werken beschikken we over de nodige ervaring en ook bovengronds hebben we alles in eigen huis: borduren, klinkers, uitgewassen beton …
We doen bijna zowat alles zelf, zelfs de asfaltproductie. Daardoor hebben we het volledige proces onder controle.”
Gezien de gezegende leeftijd van de bestaande leidingen is de exacte ligging van de oude riolering niet altijd gekend. Hendrik Vanlerberghe: “Tijdens de uitvoering komen we dan ook geregeld onverwachte leidingen en constructies tegen. Dat vergt dan bijkomend onderzoek, maar tot nu toe hebben we alles kunnen lokaliseren en koppelen. Naarmate het project vordert, wordt het gelukkig minder complex. Ook op het vlak van bemaling zaten de zwaarste debieten in de eerste fasen. Tegen einde van het voorjaar zijn de meest complexe zones achter de rug, zeker nu het grootste pompstation al operationeel is. Dat betekent een serieuze stap vooruit. We moeten hout vasthouden, want de weersomstandigheden waren de voorbije acht maanden bijzonder gunstig, wat de vooruitgang zeker ten goede komt.”
Dit project past binnen een breder kader van gemeentelijke investeringen in strategische regenwaterassen, zoals de projecten aan de Albertlaan, het Gemeenteplein en de Oude Tramweg. Al deze initiatieven zorgen ervoor dat Knokke-Heist voorbereid is op de toekomst met een duurzaam waterbeheer voor de lange termijn. Met deze ambitieuze werken zet Knokke-Heist een belangrijke stap naar een toekomstbestendige en duurzame waterhuishouding. De hinder is een noodzakelijk kwaad dat op lange termijn zal resulteren in een robuust en klimaatbestendig rioleringsnetwerk, met oog voor zowel ecologie als stedelijke ontwikkeling.
Binnen die filosofie werpen Aannemingen Vanlerberghe en Persyn zich binnen een tijdelijke maatschap op als ideale partners. “De kern van deze opdracht is de aanleg van rioleringen met grote diameters op grote diepte. Dat is echt specialistenwerk, een nichemarkt waarin zowel Vanlerberghe als Persyn zeer beslagen zijn. We werken op grote diepte met leidingen van 1,60 m diameter in zandgrond. Dat vraagt niet alleen kennis, maar ook zwaar materieel en de juiste technieken. Het feit dat we alles volledig in eigen beheer kunnen uitvoeren, is een grote meerwaarde voor de klant”, besluit Hendrik Vanlerberghe.
