Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken
Het centrum van Gullegem ondergaat een ingrijpende metamorfose. De ingekokerde Heulebeek krijgt opnieuw ruimte, verouderde infrastructuur maakt plaats voor groen en water, en het dorpscentrum krijgt een aantrekkelijkere inrichting voor bewoners en bezoekers. In totaal investeren bouwheer Stad Wevelgem en medeopdrachtgever de Vlaamse Milieumaatschappij bijna 9,5 miljoen euro. Achter die omvangrijke operatie staat de tijdelijke maatschap Seru-Vanlerberghe, een samenwerking tussen twee West-Vlaamse familiebedrijven die al generaties lang projecten realiseren.
Voor Hendrik Vanlerberghe, bestuurder van Aannemingen Vanlerberghe, en Sam Claeys, algemeen directeur van Seru, vormt het project een mooi voorbeeld van hoe klimaatadaptatie, infrastructuur en leefbaarheid steeds vaker samenkomen.
Dat beide bedrijven samen aan de slag gingen in Gullegem, hoeft niet te verbazen. De samenwerking bestaat al vele tientallen jaren. “Seru en Vanlerberghe werken regelmatig samen voor de uitvoering van grote projecten”, vertelt Hendrik Vanlerberghe. “Dat gebeurt al over meerdere generaties. Zelfs onze vaders werkten al samen. Beide bedrijven zijn familiebedrijven uit de Westhoek die dezelfde positieve bedrijfscultuur delen. Open communicatie, respect, vertrouwen en het zoeken naar oplossingen staan daarbij centraal.”
Ook inhoudelijk vullen beide ondernemingen elkaar perfect aan, benadrukt Sam Claeys. “Vanlerberghe is gespecialiseerd in onderbouw, zoals rioleringen en andere werken onder de grond. Seru focust zich vooral op bovenbouw, verhardingen en openbaar groen. Die specialisaties sluiten naadloos op elkaar aan.”
Volgens Vanlerberghe vormt die complementariteit een belangrijke troef binnen een project van deze omvang. “Onze teams kennen elkaar goed en weten wat ze aan elkaar hebben. Zo’n langdurige samenwerking is in de bouwsector niet vanzelfsprekend. Daar ben ik bijzonder trots op. Voor een complex project zoals dit maakt dat echt een verschil.”
De aanleiding voor de centrumvernieuwing ligt bij de Heulebeek. Jarenlang stroomde die grotendeels verborgen onder een betonnen koker door het centrum van Gullegem. Boven de beek lag onder meer een grote asfaltparking. Daardoor verdween niet alleen het contact met het water, maar ontstonden ook regelmatig problemen bij hevige regenval. Door de beek opnieuw open te leggen, wil de gemeente de waterafvoer verbeteren én tegelijk de kwaliteit van de publieke ruimte verhogen. De waterloop krijgt opnieuw een natuurlijker karakter met een meanderend tracé. Daarnaast komen er nieuwe wandelverbindingen, bruggen en groene verblijfsruimtes.
Voor Aannemingen Vanlerberghe ligt daar een technisch uitdagende opdracht. “Momenteel werken we aan de eerste fase waarbij we de Heulebeek over meer dan 200 meter opnieuw openleggen en keermuren voorzien”, zegt Vanlerberghe. “Daarvoor plaatsen we eerst een secanspalenwand van 260 meter lang, tot 13 meter diep. Vervolgens gieten we een betonnen voorzetwand die later wordt afgewerkt met paramentmetselwerk, bestaande uit kleiklinkers. In totaal omvat het project een grondverzet van meer dan 22.000 m³, waarvan meer dan 14.000 m³ voor de uitgraving van de Heulebeek en de ophoging van de nieuwe bedding.”
Het openleggen van een bestaande waterloop vraagt echter meer dan enkel graafwerken. “Tijdens de werken moest de beek natuurlijk blijven functioneren”, vervolgt hij. “Daarom plaatsten we tijdelijke beschoeiingen. Aan de ene zijde bleef het water stromen terwijl we aan de andere zijde de nieuwe bedding aanlegden. Voor die complexe operatie konden we rekenen op de expertise en de gespecialiseerde machines van ons dochterbedrijf Omni-Tech.”
Naast het openleggen van de beek omvat het project ook een grondige vernieuwing van de ondergrondse infrastructuur. “Door het openleggen van de beek moet een belangrijke persleiding van Aquafin worden verplaatst”, legt Vanlerberghe uit. “Daarnaast leggen we een aanzienlijk rioleringsnetwerk aan met leidingen tot 1.500 mm diameter. In totaal gaat het om meer dan 1,5 km aan rioleringsbuizen. Zulke complexe rioleringswerken en ondergrondse constructies vormen precies onze specialisatie.”
Zodra die voorbereidende werken afgerond zijn, neemt Seru het stokje over. “Na de onderbouw starten wij telkens met de bovenbouw”, zegt Claeys. “Dat vraagt een nauwkeurige planning en een goede afstemming tussen beide bedrijven.”
Die planning kwam bij de start van het project even onder druk te staan. “Door het ontbreken van de noodzakelijke rekennota en stabiliteitsnota konden wij niet onmiddellijk beginnen”, vertelt Vanlerberghe. “Seru heeft dat slim opgelost door bepaalde bovengrondse werken vervroegd uit te voeren, ook al was dat niet de meest rendabele manier van werken. Dat getuigt van flexibiliteit en engagement. Dankzij die aanpak konden we de verloren tijd grotendeels recupereren.”
Na de technische ingrepen onder de grond wordt het nieuwe centrum vooral zichtbaar aan de oppervlakte. “Voor de verhardingen leggen we in totaal 11.500 m² kleiklinkers”, zegt Sam Claeys. “Daarbij combineren we twee kleuren en diverse verbanden. De voegen zijn waterdoorlatend zodat regenwater maximaal kan infiltreren.” Ook de parkeerplaatsen dragen bij aan die duurzame aanpak. “Voor bepaalde zones gebruiken we grasbetontegels. Die combineren draagkracht met waterdoorlatendheid.”
Groen speelt eveneens een belangrijke rol binnen het ontwerp. “De groenzones beslaan ongeveer 18.400 m²”, aldus Claeys. “Dat is een aanzienlijk deel van het project. Dankzij onze eigen afdeling voor openbaar groen beschikken we over alle expertise om ook dat luik succesvol uit te voeren.” Zo is er het park ten zuiden van de Kerkstraat. “Daar komt een grote waterbufferzone en een open ruimte met een grindgazon”, vertelt hij. “Dat oogt als een klassiek gazon, maar blijft tegelijk berijdbaar voor hulpdiensten, onderhoudswerken en evenementen.”
De centrumvernieuwing staat niet op zichzelf. Aan de oever van de opengelegde Heulebeek verrijst binnenkort ook een nieuw ontmoetingscentrum. “De bouw ervan behoort niet tot onze opdracht”, zegt Claeys. “Toch moeten we onze werkzaamheden nauw afstemmen met die werf én met de afbraak van het bestaande ontmoetingscentrum.”
De timing is strak georganiseerd. “Tegen 15 november moeten de huidige werken afgerond zijn zodat de bouw van het nieuwe ontmoetingscentrum kan starten”, legt Claeys uit. “Daarna werken we de omgeving verder af. Vervolgens wordt het oude ontmoetingscentrum gesloopt en richten we die locatie opnieuw in met groen en parkeerplaatsen. In totaal zijn ongeveer drie jaar werken voorzien.”
Een project van deze omvang heeft onvermijdelijk impact op de omgeving. Daarom besteden de partners veel aandacht aan communicatie en bereikbaarheid. “Voor de start organiseerden we een infomoment voor bewoners, handelaars en andere betrokkenen”, vertelt Sam Claeys. “Het algemene sentiment was opvallend positief. Veel mensen kijken uit naar het eindresultaat.”
Ook tijdens de uitvoering blijft toegankelijkheid een belangrijk aandachtspunt. “De grote asfaltparking moest verdwijnen. Daarom hebben we tijdelijk een alternatieve parking ingericht zodat handelaars en omwonenden bereikbaar blijven.”
Volgens Hendrik Vanlerberghe toont het project duidelijk hoe infrastructuurwerken vandaag evolueren. “Door de klimaatverandering wordt waterbeheer steeds belangrijker, zeker in dorps- en stadscentra”, zegt hij. “Tegelijk zien we dat waterbeheer steeds vaker wordt gekoppeld aan beleving en publieke ruimte. Daardoor ontstaat meer maatschappelijke meerwaarde.” Dat maakt dergelijke projecten ook zichtbaarder voor het grote publiek. “Mensen zien beter waarom bepaalde werken nodig zijn en welke voordelen ze opleveren. Dat vergroot het begrip voor de tijdelijke hinder. In Gullegem merken we dat heel duidelijk.”
Wanneer de werken afgerond zijn, krijgt Gullegem niet alleen een beter beschermd centrum tegen wateroverlast. Het dorp wint ook een nieuwe ontmoetingsplek waar water, groen, mobiliteit en beleving opnieuw samenkomen.
