Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken
Beton is het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld en is verantwoordelijk voor bijna 8% van de wereldwijde CO2-uitstoot. De sector zet daarom volop stappen om haar ecologische voetafdruk te verbeteren. Bij Beton de la Lomme in Rochefort gebeurt dat via innovatie in productie, productontwikkeling en een grotere betrokkenheid van medewerkers. Jacky Chalon, directeur van de studiedienst, geeft tekst en uitleg.
In de prefabsector zijn er twee productiemethodes: onmiddellijke ontkisting en vertraagde ontkisting. “Onmiddellijke ontkisting is mogelijk met relatief droog beton, dat mechanisch in de mallen wordt geperst”, legt Jacky Chalon uit. Die sterk geautomatiseerde techniek wordt gebruikt voor grote reeksen, zoals betonblokken, bekistingsblokken en lijmblokken.
Vertraagde ontkisting werkt met vloeibaar gestort beton. “Daarbij kan de ontkisting pas later gebeuren, na de volledige uitharding van het beton. Daardoor zijn slechts één of twee cycli per dag mogelijk, afhankelijk van de verhardingssnelheid. Deze methode wordt vooral gebruikt voor elementen in gewapend beton, zoals L-vormige keerelementen, of voor specifieke stukken zoals dekstenen, bushokjes en maatwerk.”
Door een nauwe opvolging van de voorbereiding en verwerking heeft prefab beton doorgaans een hogere kwaliteit dan beton dat op de werf wordt gestort. “Vloeibare betonsoorten zijn vandaag zelfverdichtend en hoeven niet meer getrild te worden. Hun dichtheid is bijna perfect, ze hebben een minimale wateropname en zijn sterker.”
Duurzaamheid slaat niet alleen op de producten en gebruikte technieken, maar ook op de manier waarop het bedrijf dagelijks functioneert. Beton de la Lomme koos voor een participatieve aanpak, gebaseerd op de ESG-criteria. “Winst is nodig, maar mag niet ten koste gaan van het welzijn van het personeel en het milieu”, aldus Chalon. “We hanteren nu een participatief model. Medewerkers die dat wensen krijgen de mogelijkheid om hun stem te laten horen. Zo kunnen zij mee bijdragen aan de beslissingen van het management.”
Het bedrijf installeerde drie werkgroepen die rond innovatie werken op het vlak van onderzoek en ontwikkeling, sales en productie. “Door ideeën samen te brengen kunnen we de collectieve intelligentie benutten. Die kruisbestuiving verandert de mindset van de teams: ze wordt positiever en is nu sterker op innovatie gericht.”
Ook op productvlak blijft Beton de la Lomme werken aan een verbeterde kwaliteit, op verscheidene vlakken. Traditioneel grijs beton gaat lang mee, heeft de neiging om mettertijd groen te worden. Jacky Chalon: “Structureel is beton zeer duurzaam. Esthetisch ligt dat anders. Om dat probleem aan te pakken, ontwikkelt onze R&D-afdeling innovatieve afwerkingen: van uitgewassen beton waarbij de granulaten zichtbaar zijn, over beton met structuurmatrijzen of begroeide afwerkingen zoals Green Wall tot een leisteenbekleding en een exclusieve afwerking die lijkt op cortenstaal.”
Tegelijk neemt ook de technische performantie op de werf toe, onder meer met de gefreesde lijmblokken Rectilom. “Een gelijmde Rectilom-muur is sterker dan een muur van traditioneel metselwerk. Vooral de plaatsingssnelheid van gelijmde blokken is veel groter”, benadrukt de directeur van de studiedienst. “Ook de ergonomie werd trouwens verbeterd door het toevoegen van grijpgaten.”
Wat de ecologische voetafdruk betreft, moet beton over zijn volledige levenscyclus worden geanalyseerd. “Beton carbonateert naarmate het ouder wordt. Dat fenomeen zorgt ervoor dat het product een deel van de CO2 die bij de productie werd uitgestoten opnieuw kan opnemen. We spreken toch over 10 tot 30% heropname”, stelt Jacky Chalon, die betreurt dat beton soms “een te slechte pers krijgt omwille van ecologische criteria”.
De toekomst ligt volgens hem in andere samenstellingen. “We testen momenteel alternatieve bindmiddelen om met minder cement te produceren, of zelfs helemaal zonder cement. Door de grondstoffencrisis zet de industrie ook in op circulaire economie. Grondstoffen zoals zand en zelfs steen worden almaar schaarser. We zullen dus meer reststoffen moeten recycleren om ze om te zetten in nieuwe grondstoffen.”
Het beton van de toekomst zal allicht technischer zijn en evolueert geleidelijk aan naar low carbon of zelfs CO2-negatief, wat betekent dat het meer broeikasgassen zal opnemen dan het produceert. Jacky Chalon is ervan overtuigd dat Wallonië zich kan onderscheiden. “We hebben potentieel in Wallonië. En we hebben de ambitie om te innoveren, ons te verdedigen en vooruit te gaan.”
