In gesprek met Dries Van Haut voorzitter SIGMA

Transcript

Intro, SIGMA en economische context 

Spreker: Dries Van Haut (voorzitter SIGMA) 

Host: Kris Vandekerckhove 

[00:00] Introductie van de podcast 
Kris Vandekerckhove: Welkom bij de Bouwmat Podcast, het platform voor professionals uit de bouw- en materiaalsector. Kris Vandekerckhove: Hoe evolueert onze sector en hoe bereiden we ons vandaag voor op morgen? Dus in deze podcast gaan we in gesprek met sleutelfiguren uit de sector die niet alleen de actualiteit duiden, maar ook durven vooruitkijken. 
Kris Vandekerckhove: Mensen die midden in het speelveld staan en mee richting geven aan technologie, regelgeving, veiligheid en professionalisering. Onze gast vandaag is niemand minder dan Dries Van Haut, voorzitter van SIGMA, de Belgische beroepsvereniging van importeurs, verdelers en fabrikanten van bouw- en grondverzetmachines, machines voor burgerlijke bouwkunde, handlingmaterieel en industriële voertuigen. 
Kris Vandekerckhove: SIGMA speelt een cruciale rol in de sector. Als vertegenwoordiger richting overheid en beleidsmakers, als bewaker van veiligheid en kwaliteit via onder meer SIGMACERT en als kenniscentrum rond regelgeving, certificering en technologische innovatie. 
Kris Vandekerckhove: Vandaag nemen we samen met Dries de sector grondig onder de loep. Waar staat ze vandaag, in een context van economische onzekerheid, strengere regelgeving en toenemende arbeidskrapte? Welke technologische en duurzame trends tekenen zich af richting 2026 en erna? En welke rol kan en moet een federatie als SIGMA daarin spelen? 
Kris Vandekerckhove: Lange intro, maar toch, Dries, welkom. 

[01:55] Reactie van de gast 
Dries Van Haut: Ik wil zeggen dat ik het een hele eer vind om hier als eerste in de podcast te mogen zitten. Dank je wel daarvoor. 

[02:00] Introductie van SIGMA 
Kris Vandekerckhove: De eer is helemaal aan ons, Dries. Voor wie SIGMA niet van dichtbij kent, wat zeer onwaarschijnlijk lijkt, maar toch, moet er nog iets aangevuld worden? 

[02:13] Uitleg over de werking van SIGMA 
Dries Van Haut: Je hebt het eigenlijk al zeer volledig gezegd. Wij zijn inderdaad een federatie van importeurs van heftrucks en bouwmachines en in die zin een klassieke beroepsvereniging. Wij doen de dingen die de meeste beroepsverenigingen doen. 
Dries Van Haut: Dat is informatie verschaffen op technisch, juridisch en sociaal gebied. Wij zijn ook een organisatie die de belangen behartigt van onze leden. Zo zijn wij vandaag bezig met de sociale onderhandelingen voor de cao met de sociale partners. 
Dries Van Haut: En uiteraard is het ook een plaats waar wij onze collega’s leren kennen en kunnen netwerken. 

[02:51] Persoonlijke motivatie als voorzitter 
Kris Vandekerckhove: Je bent al jaren voorzitter van SIGMA en recent herverkozen. Wat dreef je persoonlijk in deze rol als mens? 

[03:02] Engagement en samenwerking 
Dries Van Haut: Dat zit waarschijnlijk een beetje in de aard van het beestje. Ik ben altijd iemand geweest die makkelijk engagement en verantwoordelijkheid opneemt in meerdere verenigingen. 
Dries Van Haut: Als je ziet dat kleinere en grotere bedrijven vaak worstelen met dezelfde thema’s en problemen, is het een beetje belachelijk om dat allemaal apart te doen. Het heeft veel meer zin om dingen samen aan te pakken. 

[03:29] Economisch dossier en marktcijfers 
Kris Vandekerckhove: Je bent een sociaal beest, in het kort. Jij zegt het en ik ga het niet ontkennen. SIGMA brengt twee keer per jaar een economisch dossier uit en daar zien we toch een aantal opvallende dalingen. Is er al beterschap in zicht? 

[03:49] Uitleg over dalende cijfers 
Dries Van Haut: Eerst en vooral zijn er voor die dalingen een aantal redenen. We komen van een periode waarin het ene record na het andere werd gebroken. In 2021, 2022 en 2023 groeiden de bomen tot in de hemel. 
Dries Van Haut: Dan is het logisch dat er op een bepaald moment een kentering komt en de cijfers dalen. De algemene economische situatie maakt dat mensen momenteel niet massaal investeren. 
Dries Van Haut: Daarnaast zien we dat er nieuwe spelers op de markt komen, waardoor de koek verdeeld wordt onder meer mensen en de cijfers daardoor dalen. Niet al die nieuwe spelers zijn ook lid van onze vereniging. 
Dries Van Haut: Een vierde aspect is de geopolitieke situatie, die voor veel onzekerheid en voorzichtigheid zorgt. 

[05:02] Tijdelijk of structureel 
Kris Vandekerckhove: Zie je dat als een tijdelijke correctie of als een structurele verschuiving? 

[05:16] Nuancering 
Dries Van Haut: Een aantal aspecten zijn tijdelijk, zoals het feit dat we uit een recordperiode komen en de economische situatie. Maar het feit dat er nieuwe spelers bijkomen, is eerder structureel. 

[05:31] Geopolitieke onzekerheid 
Kris Vandekerckhove: Je spreekt regelmatig over geopolitieke turbulentie. Hoe concreet voelen jullie dat? 

[05:41] Impact op bedrijven 
Dries Van Haut: Bedrijven zijn voorzichtiger. Mensen weten niet goed wat er op hen afkomt en hoe de economische situatie zal evolueren. 
Dries Van Haut: Zaken zoals importtarieven en internationale spanningen hebben een rechtstreekse impact op onze producten. Ook klanten van onze klanten zijn voorzichtiger. 
Dries Van Haut: In de hele waardeketen heerst onrust en voorzichtigheid, waardoor mensen wat ter plaatse trappelen. 

[06:18] War for talent 
Kris Vandekerckhove: Daarbovenop heb je de war for talent. Is dat tekort nog altijd zo nijpend, en waar precies? 

[06:30] Tekort aan technische profielen 
Dries Van Haut: Het wordt steeds erger en we hebben niet de indruk dat het zal verbeteren. Vooral bij technische profielen is het probleem groot. 
Dries Van Haut: Zowel mecaniciens als mensen op kantoor die technische dossiers behartigen zijn moeilijk te vinden. Klanten hebben zelf minder technische mensen, waardoor ze meer beroep op ons doen. 
Dries Van Haut: Dat maakt het probleem alleen maar groter. Daar komt nog bij dat jongere mensen anders kijken naar work-life balance en minder uren presteren dan de oudere generatie. 

Technologie, elektrificatie, AI en aftersales 

[07:24] Technologie en transitie als antwoord op arbeidskrapte 
Kris Vandekerckhove: Inderdaad, wij zien dat hier ook. Maar dat brengt ons naadloos naar het volgende luik van deze podcast. Dat is technologie en transitie, die misschien een stukje van die war for talent kan oplossen. 
Kris Vandekerckhove: We zitten echt midden in een bijna revolutie, een technologische transitiefase. Waar zie jij de grootste doorbraak? Wordt dat elektrificatie, automatisering, telemetrie? 

[07:51] Stand van automatisering en telemetrie 
Dries Van Haut: Automatisering en telemetrie zijn zaken die in onze branche al vrij ver gevorderd zijn. Je kan vrijwel geen enkele grotere machine bedenken zonder telemetrie. 
Dries Van Haut: Maar de grootste switch gaat zeker komen bij de bouwmachines. Niet bij de heftrucks, maar bij de bouwmachines. Daar gaat het vandaag vooral over elektrificatie. 
Dries Van Haut: Daar staan we nog helemaal aan het begin van het verhaal. Dat is het thema dat in elk investeringsgesprek aan bod komt. 

[08:20] Uitdagingen rond autonomie 
Dries Van Haut: De grootste uitdaging is om machines te krijgen met een autonomie van een volle werkdag. 
Dries Van Haut: Bij bepaalde types machines die minder moeten bewegen, zoals hijskranen, lukt dat al. Bij andere machines die continu bewegen, zoals een graafmachine, worstelt men nog om een volle werkdag te halen met één batterijlading of met een vlotte batterijwissel. 

[09:01] Hoge kostprijs van elektrische machines 
Kris Vandekerckhove: Los van autonomie zijn die machines ook nog steeds tamelijk duur. 

[09:09] Rol van SIGMA bij subsidies 
Dries Van Haut: Bedrijven moeten deze richting uit. De vraag is hoe SIGMA kan helpen om die drempels te verlagen. 
Dries Van Haut: Waar wij in het verleden in geslaagd zijn, is om op de limitatieve technologielijst van VLAIO te zorgen dat er een elektrisch bouwmachine of rood werfvoertuig van minstens vijf ton is opgenomen. 
Dries Van Haut: Daardoor kunnen klanten ecologiesteun krijgen van 20 of 25 procent. Het helpt, maar het blijft beperkt, want een elektrische machine kost vaak 50 tot 100 procent meer dan een klassieke dieselmachine. 

[10:02] Kennisdeling en externe communicatie 
Kris Vandekerckhove: Dus jullie helpen met kennis om leden te begeleiden richting subsidies? 
Dries Van Haut: Zeker. Wij namen bijvoorbeeld ook deel aan infodagen van M-Build en Bera, waar we als SIGMA mee de sector informeerden over wat al kan en wat nog niet kan. We doen dat niet alleen intern, maar ook extern. 

[10:26] Predictive maintenance 
Kris Vandekerckhove: Wat we ook vaak horen, is predictive maintenance. Dat lijkt de volgende stap te zijn in veel sectoren. Hoe ver staan we daarmee in België? 

[10:40] Gebruik van data en telemetrie 
Dries Van Haut: Met betere informatie uit telemetrie is preventie mogelijk. Remote diagnostics is perfect mogelijk. 
Dries Van Haut: Het zijn vooral de grote spelers die daar al ver in staan. Ik ben daar zelf iets minder in thuis, maar wat ik hoor van collega’s is dat er al heel wat programma’s bestaan. 
Dries Van Haut: Ik herinner me een voorbeeld met Enbeeld rond brandstofverbruik, maar die data wordt evengoed gebruikt voor preventive maintenance. Dat is eigenlijk niets nieuws. 

[11:24] Versnelling door meer data 
Dries Van Haut: Doordat er meer data beschikbaar is, wordt het makkelijker om het correct en actiever toe te passen. Even een zijsprongetje, sorry daarvoor. 

[11:41] Opkomst van AI 
Kris Vandekerckhove: Geen probleem. Hoe zit het met de inburgering van AI? Dat is natuurlijk de volgende grote stap. 

[11:54] AI als noodzaak 
Dries Van Haut: Wie vandaag nog niet bezig is met AI, is te laat. Evoluties gaan razendsnel. 
Dries Van Haut: Wat veel mensen doen, wij ook trouwens, is AI gebruiken om technische problemen te analyseren. 
Dries Van Haut: Een klant komt binnen met een probleem aan een machine, en AI zoekt in de eigen data hoe dat probleem de vorige keer werd opgelost. Zo moet je niet telkens het warm water opnieuw uitvinden. 

[12:40] Reflectie op technologische evolutie 
Kris Vandekerckhove: Het zijn boeiende tijden, Dries? 
Dries Van Haut: Zeker en vast. 

[12:47] Verschuiving naar aftersales 
Kris Vandekerckhove: We zien een opvallende verschuiving. De verkoop van nieuwe machines daalt, terwijl aftersales stijgt. Wat zegt dat over de markt? 

[12:57] Veranderende marktdynamiek 
Dries Van Haut: In onze economische dossiers schrijven we dat die verhouding verschuift. Dat wil niet zeggen dat de verkoop van nieuwe machines per se daalt, maar aftersales wordt belangrijker. 
Dries Van Haut: Klanten hebben minder technisch personeel en doen meer beroep op ons. Dat speelt mee. 
Dries Van Haut: Het is ook typisch voor een periode waarin mensen minder investeren en langer met machines blijven werken. 
Dries Van Haut: Daardoor worden machines twee jaar langer gebruikt dan gepland, wat extra kosten met zich meebrengt. Aftersales wordt belangrijker, maar ik zie geen spectaculaire verandering op korte termijn. 

[14:00] Groei van SIGMACERT 
Kris Vandekerckhove: SIGMACERT groeit jaar na jaar. Wat verklaart die stijgende vraag naar uniformiteit en veiligheid? Wordt dat gestuurd door de overheid of door jullie? 

[14:15] Uitleg over SIGMACERT 
Dries Van Haut: SIGMACERT zit hoofdzakelijk bij heftrucks, omdat daar geen structureel controlesysteem aanwezig was in de markt. Dat hebben wij proberen oplossen met een gestructureerde aanpak. 
Dries Van Haut: Bij bouwmachines speelt dat minder, omdat die vaak als heftoestel gebruikt worden en al onder de klassieke driemaandelijkse keuring vallen. 
Dries Van Haut: Bij heftrucks is het voordeel dat de persoon die het onderhoud doet ook meteen de inspectie uitvoert. Dat vermijdt twee of drie aparte passages. 

[15:04] Objectieve controles en groei 
Dries Van Haut: Dat wordt gewaarborgd door controlesystemen en steekproeven, zodat alles objectief verloopt. 
Dries Van Haut: De groei binnen SIGMACERT is gezapig en normaal. Oude machines moeten opnieuw geïnspecteerd worden en er komen nieuwe bij. Zo krijgen we een jaarlijkse aangroei, zonder spectaculaire doorbraak. 

Bliksemronde, toekomstvisie en afsluiting 

[15:44] Start van de bliksemronde 
Kris Vandekerckhove: Goed, als voorlaatste deel van deze podcast gaan we over naar de bliksemronde, Dries. Daar gaan we dan. 
Dries Van Haut: Laat ze komen. 
Kris Vandekerckhove: Dat zijn vijf heel korte vraagjes, waar we ook een kort antwoord op verwachten. 
Dries Van Haut: Ga vooral uw gang. 

[16:08] Elektrisch of waterstof 
Other speaker: Elektrisch of waterstof? 
Dries Van Haut: Dat hangt af van het type machine en vooral van het vermogen. Voor de kleinere vermogens gaat elektrisch zeker doorbreken en is het volop aan het doorbreken. 
Dries Van Haut: Voor de echte grote vermogens is het mijn overtuiging dat waterstof nodig zal zijn, simpelweg omdat het niet aan de horizon ligt om dat via batterijen op te lossen. Er zijn trouwens al een aantal spelers bezig met waterstofmachines. 

[16:41] Machineverordening 
Kris Vandekerckhove: Machineverordening, zegen of last? 
Dries Van Haut: Zeker een zegen. De Europese machineverordening zorgt voor een level playing field, waarbij iedereen met dezelfde wapens aan de start komt. 
Dries Van Haut: Het zorgt voor eerlijke concurrentie en wij als SIGMA houden mee in de gaten dat alleen machines die voldoen aan de CE-reglementering op de markt komen. 

[17:10] Uptime als KPI 
Kris Vandekerckhove: Belangrijkste KPI lijkt steeds meer uptime te worden. 
Dries Van Haut: Kan ik heel kort op antwoorden? Ja. 
Kris Vandekerckhove: All right. 

[17:21] België als pionier of volger 
Dries Van Haut: Is België een pionier of een volger? Ik denk dat wij in de meeste gevallen een volger zijn. Kijk naar het elektrificatieverhaal, daar is Nederland duidelijk een pionier. 
Dries Van Haut: Al moeten we zeggen dat België op een aantal punten verder staat dan buurlanden zoals Duitsland of Frankrijk. Elektrificatie is daar een voorbeeld van. 
Dries Van Haut: Bij ons is er ook sprake van de CO₂-prestatieladder, gekoppeld aan kortingen bij aanbestedingen. Dat was gepland voor begin 2025, is al enkele keren uitgesteld, maar er wordt volop over gesproken. 
Dries Van Haut: In Duitsland en Frankrijk leeft dat thema veel minder. 

[18:12] Vooruitblik naar 2026 
Kris Vandekerckhove: Laatste vraag van de bliksemronde. Wordt 2026 een topjaar of een tussenjaar? 
Dries Van Haut: Ik vrees dat het een tussenjaar wordt. We hebben wel een paar topjaren achter de rug, dus dat is niet zo verwonderlijk. 

[18:29] Voorzichtig herstel 
Kris Vandekerckhove: Als het een tussenjaar wordt, kunnen we dan spreken van een voorzichtig herstel in 2026? 
Dries Van Haut: Wij hebben binnen SIGMA altijd gedacht dat de cijfers rond september–oktober zouden beginnen stijgen. 
Dries Van Haut: We kijken ook naar de conjunctuurbarometer van de Nationale Bank en zien daar recent een kleine afvlakking. 
Dries Van Haut: Laat ons hopen dat dat tijdelijk is en dat er na de winter, in januari of februari, een herstel komt. We verwachten geen spectaculaire stijging, maar wel een herstel. 

[19:40] Belangrijkste trends richting 2026 
Kris Vandekerckhove: Wat zijn volgens jou de drie grootste trends die de sector richting 2026 en daarna zullen bepalen? 
Dries Van Haut: In de eerste plaats elektrificatie, die zich verder zal doorzetten. Ik denk dat er ook technische en technologische evoluties zullen komen om dat te laten doorbreken. 
Dries Van Haut: Daarnaast is AI een belangrijk aspect. Onze IT-leverancier zei ooit dat zes maanden op AI-gebied een eeuwigheid is. 
Dries Van Haut: Als derde punt wil ik de geopolitieke situatie aanhalen. Mocht de oorlog in Oekraïne opgelost raken, dan zou het verhaal er helemaal anders uitzien. 

[20:51] Rol van SIGMA in de toekomst 
Kris Vandekerckhove: Welke rol zie je voor SIGMA in de toekomst? 
Dries Van Haut: Wij proberen ons steeds aan te passen om interessant en relevant te blijven. Het is klassiek dat wanneer het minder goed gaat, mensen meer nood hebben aan een federatie. 
Dries Van Haut: Tijdens de covidperiode zagen we plots veel meer vraag naar correcte informatie en belangenbehartiging. 
Dries Van Haut: Vandaag is informatie makkelijker te vinden via Google of AI, dus leggen wij meer nadruk op belangenbehartiging, netwerking en de persoonlijke toets. 

[21:48] Samenwerking met andere federaties 
Kris Vandekerckhove: De persoonlijke toets mag nooit ontbreken. 
Dries Van Haut: Misschien nog belangrijk om te vermelden dat we nauwer samenwerken met twee andere federaties. 
Dries Van Haut: Enerzijds Fedagrim, de federatie van importeurs en distributeurs van landbouwmachines, waar we een duidelijke overlap mee hebben. 
Dries Van Haut: Anderzijds Bera, uit de verhuursector. Met die drie federaties organiseren we samen een nieuwjaarsevent. 

[22:32] Boodschap aan beleidsmakers 
Kris Vandekerckhove: Laatste vraag. Als je één boodschap mocht meegeven aan beleidsmakers, welke zou dat zijn? 
Dries Van Haut: Zorg ervoor dat voor elke nieuwe wet of regelgeving er minstens twee verouderde worden afgeschaft. 
Dries Van Haut: Ondernemers worden overspoeld met administratie, wat alles onnodig duur maakt. 
Dries Van Haut: We moeten vandaag veel meer personeel inzetten op binnendienst en administratie. Daar ligt nog een lange weg. 

[23:19] Administratieve vereenvoudiging 
Kris Vandekerckhove: Administratieve vereenvoudiging dus. 
Dries Van Haut: Absoluut. 

[23:21] Afsluitend citaat 
Kris Vandekerckhove: Je sluit graag af met een citaat. 
Dries Van Haut: Ik ga mijn favoriete citaat van Winston Churchill gebruiken. Succes is de mogelijkheid om van faillietje tot faillietje te stappen, zonder verlies van enthousiasme. 

[23:47] Afsluiting van de podcast 
Kris Vandekerckhove: Dat denken wij hier bij Louwers Mediagroep ook. Fantastisch. Dries, het was een geweldig gesprek, en als eerste podcast voor GWW hebben de volgende gasten grote schoenen te vullen. Dank je wel. 
Dries Van Haut: Dank je wel. Ik vond het fijn om hier uit naam van SIGMA als eerste te mogen zijn. 
Kris Vandekerckhove: Dank je wel, Dries. 
Dries Van Haut: Dank je wel.